Społeczne forum mieszkańców i sympatyków miasta Chorzowa Strona Główna Społeczne forum mieszkańców i sympatyków miasta Chorzowa


FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy  StatystykiStatystyki
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj

Poprzedni temat «» Następny temat
Nakło Śl.,pałac i nakielska linia Henckel von Donnensmarck.
Autor Wiadomość
Hajduk 
Kronikarz



Imię: Henryk
Wiek: 59
Dołączył: 25 Wrz 2008
Posty: 3677
Skąd: Hajduki
Wysłany: 2013-09-20, 21:44   Nakło Śl.,pałac i nakielska linia Henckel von Donnensmarck.

Namawiam Was do odwiedzin wnętrz pałacowych,a potem do opisania Waszych wrażeń z pobytu,ja osobiście byłem zadowolony
bowiem czas ten nie należał do straconych.Zwłaszcza iż z Chorzowa do Nakła droga niedaleka.
Doszedłem do wniosku że najlepszym opisem będą wiadomości z strony Centrum Kultury Śląskiej http://cekus.pl/historia ,choć próbowałem sam z różnych zródeł. Niemniej ktoś zainteresowany znajdzie sporo informacji,w sieci,bibliotekach.

Historia
Nakło Śląskie (niem. Naklo), to osada wymieniona już w dokumentach z XIV w. Od końca XVII w. dobra nakielskie były przez 250 lat własnością Henckel von Donnersmarcków. To jeden z najbogatszych rodów śląskiej arystokracji. Przez prawie 90 lat domem dla jednej z linii tego rodu był ufundowany przez nich pałac w Nakle.
Powstanie tamtejszego pałacu wiąże się z losami jednego z najbogatszych śląskich magnatów – hrabiego Hugona I z Siemianowic.

Przemysłowy magnat
Hrabia Hugo nie jest tak znany i sławny jak jego kuzyn książę Guido ze Świerklańca. Niewykluczone, że dorównywał mu fortuną, a może nawet przerastał. Majątek odziedziczył w 1813 r. po tragicznej śmierci ojca, który zginął w walce z wojskami cesarza Napoleona. Miał wtedy dwa lata. Za pełnoletniego uznano go w 1832 r. i zarządzał majątkiem do swej śmierci w 1890 r. W dziejach gospodarczych Górnego Śląska to cała epoka. W okresie tym wydobycie węgla w jego kopalniach wzrosło ponad 150-krotnie, a wartość urobku ponad 250-krotnie. Mimo postępu technicznego i stosowania coraz nowocześniejszych metod produkcji liczba robotników w zakładach hrabiego wzrosła prawie 90-krotnie.
Budowa pałacu w Nakle Śląskim rozpoczęła się w poł. XIX w. Przypuszczalnie w projektowaniu nowej rezydencji w tzw. stylu angielskich Tudorów brali udział wiedeńscy architekci, Johann Romano i August Schwendenwein. Wcześniej podjęli się oni rekonstrukcji wielkiego zamku w Wolfsbergu w Karyntii, głównej siedziby hrabiego Hugona. Pałac nakielski miał być rezydencją letnią.




Dwie Laury
Na fasadzie głównej pałacu znajdują się herby właścicieli: hr. Hugona I i jego drugiej żony Laury von Kaszonyi.( mimo wielu prób jakoś nie udało mi się zrobić własnego zdjęcia,dostatecznie czytelnego,wyraznego) Pierwszą żoną hrabiego była Laura von Hardenberg. Miał z nią czterech synów i jedną córkę. Pierwsza Laura zmarła w 1857 r. Ledwie minął rok i Hugo ożenił się powtórnie. Druga Laura była nie tylko znacznie młodsza od swego męża, ale także od najstarszych synów swego wybranka Hugona II i Łazarza IV. Jej rówieśnikiem był trzeci syn hrabiego Artur urodzony w 1836 r.
Dla pierwszej Laury Hugo kupił zamek Wolfsberg w Karyntii. Dla drugiej Laury kupił pałac w Kamieniu k. Wrocławia, a potem w Rusovcach k. Bratysławy. Dla niej też wybudował wspaniały pałac w Wiedniu przy reprezentacyjnym Ringu. Niewykluczone, że pałac w Nakle był także prezentem dla nowej żony. W Almanachach Gotajskich to właśnie Laura jest wymieniana jako pani na Rusovcach i Nakle.

Spadkobiercy
Po śmierci Hugona pałac w Nakle Śląskim został przebudowany, m.in. podwyższono wieżę.

i trochę zdjęć z różnych wizyt













warto w tym miejscu dodać kordegardę i bramę wiodącą do parku i pałacu

z drugiej strony w głębi wozownia

i to co lubię,furtki,bramy,ogrodzenia.Kute i nitowane.


O tej zmianie prawdopodobnie decydował już Łazarz IV, który wcześniej mieszkał w Ramułtowicach k. Wrocławia. W Almanach nadal jednak jako pani na Nakle była wymieniana Laura. Było tak aż do jej śmierci w 1905 r. Została pochowana obok męża w mauzoleum we Wolfsbergu. Synowie Hugona zdecydowali się pozbyć spadku po Laurze. Pałac w Wiedniu kupił hrabia von Mir, a majątek Rusovce belgijska królewna Stefania von Sachsen-Coburg-Gotha, niedoszła cesarzowa Austrii i wdowa po sławnym arcyksięciu Rudolfie Habsburgu (w 1889 r. popełnił samobójstwo z kochanką w Mayerlingu). Od kilka lat jej drugim mężem był węgierski arystokrata Elemér Lónyay de Nagy-Lónya.
Pałac w Nakle, choć jego formalną panią była Laura, nie został sprzedany. Możliwe że przyczyną był fakt zamieszkiwania go przez Łazarza IV, założyciela nakielskiej linii Henckel von Donnersmarcków.
Bracia – Hugo II, Łazarz IV i Artur - formalnie niepodzielonym spadkiem rządzili wspólnie. Każdy obrał jednak inną rezydencję na swój dom. Fortuna pozostawiona przez Hugona I była niemała. Jej część znajdującą się w Niemczech szacowano w 1912 r. na 72 mln złotych marek.

Od Łazarza IV do Łazarza V
Pałac w Nakle Śląskim stał się domem hrabiego Łazarza IV. W 1892 r. z jego inicjatywy rozpoczęto budowę nakielskiego kościoła parafialnego.



Potem obok powstało rodowe mauzoleum.







kiedyś na przełomie wieków zastałem drzwi otwarte,skorzystałem z okazji wszedłem do środka,na dół po schodach.Z wiadomych przyczyn fotek nie mam.Ale mniej więcej tak to wygląda

Hrabina Maria była protektorką Domu Sierot obok pałacu, gdzie zatrudniono SS. Boromeuszki. Hrabiowskie ochronki działały także w Rojcy i Radzionkowie. Dołożył on do budowy kościoła w Starych Tarnowicach i klasztoru OO. Kamilianów w Tarnowskich Górach. W 1919 r. aby mieć fundusze na budowę domów z ogródkami dla swych pracowników hr. Edwin (syn Łazarza IV) sprzedał część ziemi w Rojcy.
Po 1921 r. Nakło znalazło się w granicach II Rzeczypospolitej. Nakielskich hrabiów zwano w rodzinie „linią polską”. Hrabia Edwin w imieniu niemieckich katolików deklarował lojalność wobec polskiego biskupa Katowic Augusta Hlonda (późniejszego prymasa Polski). Dzisiejsi Hencklowie nadal przechowują korespondencję swych przodków z Wojciechem Korfantym. Hrabia Łazarz V był patronem Tygodni Książki Polskiej organizowanych w jego kopalniach oraz polskich chórów i przedstawień amatorskich działających w jego dobrach.

Lojalni obywatele Polski
W 1945 r. Hencklowie utracili śląskie majątki. Nigdy nie przyjęli niemieckiego obywatelstwa i posługiwali się polskimi, przedwojennymi paszportami. Potwierdził je w Londynie polski prezydent na uchodźctwie August Zaleski. Wydał Łazarzowi V zaświadczenie, że jego rodzina była lojalnymi obywatelami II Rzeczypospolitej narodowości niemieckiej.
W 1958 r. syn Łazarza V, Karol Józef ożenił się z księżniczką Marią Adelajdą córką wielkiej księżny Luksemburga Szarloty de Nassau. Hrabia nie dość, że bez śląskiej fortuny, to formalnie był bezpaństwowcem. W kilkusetletniej historii Henckel von Donnersmarcków to najbardziej utytułowany, najwyższy rangą i splendorem mariaż. Po ślubie młody hrabia z rodziną mieszkał początkowo w Luksemburgu, potem w Szwajcarii. Obecnie główną siedzibą nakielskich Hencklów jest zamek Wolfsberg w Karyntii.
W 2004 r. reprezentujący rodzinę, hrabia Andrzej z żoną Joanną był na Górnym Śląsku. Odwiedził m.in. siedzibę przodków w Nakle Śląskim. Hrabina jest prawnuczką arcyksięcia Franciszka Ferdynanda Habsburga i w prostej linii wywodzi się od austriackich cesarzy. Hrabia Andrzej od lat utrzymuje kontakty m.in. z świerklanieckim gimnazjum.

Los nakielskiej posiadłości po 1945.
Pałac przejęło państwo polskie i przez sześćdziesiąt lat użytkowała go szkoła o profilu rolniczym,jako Państwowe Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego,a od 1949 Liceum Rolnicze.
W tym okresie rezydencja Donnensmarcków uległa daleko idącym zmianom,niektóre sale przedzielono ścianami i przerobiono na klasy,a w dawnej kaplicy gdy w pałacu działał internat (do 1970) mieściły się umywalnie i toalety.
Pałac w 1999 przejęło Starostwo Powiatowe w Tarnowskich Górach które dzieliło pomieszczenia ze szkołą rolniczą,w latach 2005-2010 działała tu galeria sztuki intuicyjnej "Barwy Śląska",prezentująca zbiory z kolekcji Stanisława Gerarda Trefonia.

Po podjęciu decyzji o utworzeniu Centrum Kultury Śląskiej pałac poddano gruntownemu remontowi który przywrócił pierwotny wygląd zachowanym we wnętrzach elementom dekoracyjnym.
Od 1.I.2013 r. działa tu Centrum Kultury Śląskiej,pierwszy dyrektor - Stanisław Zając.
27 maja 2013 r. nastąpiło uroczyste, oficjalne otwarcie Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim.
Byłem w sierpniu.
_________________
"Jestem śląskie dziecko i Ślązakiem zginę.Kocham śląską ziemię i śląską krainę....."
Juliusz Ligoń.

[*] http://www.youtube.com/watch?v=4Fx4mshinO0 [*]
 
     
Hajduk 
Kronikarz



Imię: Henryk
Wiek: 59
Dołączył: 25 Wrz 2008
Posty: 3677
Skąd: Hajduki
Wysłany: 2013-09-20, 21:59   

Weszliśmy,i od razu jedna niewyjaśniona kwestia a chodzi o kominek na wprost wejścia

udało się go cyknąć na krótko przed rozpoczęciem remontu.I stan obecny

prawie go nie poznałem,a zapomniałem zapytać która wersja jest bliższa oryginałowi.
Przy wejściu bilety,materiały dotyczące pałacu i wystaw bieżących.I okna robiące wrażenie zupełnie inne niż z zewnątrz.



Parter,widoczne schody na piętro



dalej korytarz się zwęża i są pokoje z ekspozycjami,wybrałem te związane z pałacem i ich dawnymi mieszkańcami

w jednym z nich coś w rodzaju gabinetu księcia

i jedynym takim sufitem w pałacu

na stolikach pamiątki

dla przykładu

Graf Andreas i Grafin Johanna

była o nich mowa.Dalej tuż przed wejściem spod wieży,na lewo prawdopodobnie kaplica (była mowa o jej roli w czasach internatu)
obecnie opisana jako sala koncertowa.Choć mogła nią być,wiele pytań nasunęło mi się jakiś czas pózniej.





w tych szklanych gablotach różne drobiazgi



a także francuski wzornik biżuterii księżnej z 1850 roku

nazwiska osoby która udostępniła ją nie jestem w stanie odczytać z fotki.
Można zobaczyć porcelanę z Bogucic

i nnych wytwórców o różnym przeznaczeniu

wybrałem taki zestaw z herbem

i te okna te same co widać z zew. ale w środku jakże inne

Tu nie jestem pewien czy to jeszcze parter czy piętro,ale nie to jest ważne

w tej sali,jak i w takiej z sufitem

wystawa obrazów,rysunków.Było co oglądać,jeden zatytuowany "Huta Królewska " namalowany przez
Oswalda Kusz.

Piękna wizja kawałka naszego miasta.
Dalej na piętro





a nawet rzut oka na ostatnie piętro

jeszcze niedostępne.I powrót na ścieżkę dla zwiedzających

można zobaczyć wiele prac przedstawiających dawne dworki i pałace,niektóre dobrze mi znane.

i znowu te okna

w tej sali wystawa Mariana Brońca "Przedznaczkowe znaczki pocztowe na ziemiach polskich w XVIII i XIX wieku" ,jest ekspertem
w dziedzinie filatelistyki.Łącznie otrzymał około stu nagród.Imponująca wystawa.
Coś co jest chyba jedyne w Europie

sejf księcia



dawniej wchodziło się do tego pomieszczenia tylko metalowymi drzwiami widocznymi na fotce powyżej.
Jest on dokładnie nad salonikiem księcia.
Dopiero tutaj jest wejście na wieżę,obecnie będą starania o fundusze na jej remont jak i na rewitalizację parku pałacowego.
Fragment oryginalnego malunku


Zachęcam i namawiam do odwiedzin.
_________________
"Jestem śląskie dziecko i Ślązakiem zginę.Kocham śląską ziemię i śląską krainę....."
Juliusz Ligoń.

[*] http://www.youtube.com/watch?v=4Fx4mshinO0 [*]
 
     
Ewa 
Administrator Forum



Imię: Ewa
Wiek: 50
Dołączyła: 13 Sty 2006
Posty: 11001
Skąd: Chorzów
Wysłany: 2013-09-21, 08:22   

Hajduk napisał/a:
Było co oglądać,jeden zatytuowany "Huta Królewska " namalowany przez
Oswalda Kusz.

a ja widzę w podpisie na zdjęciu "Huta Kościuszko" :)
 
 
     
Hajduk 
Kronikarz



Imię: Henryk
Wiek: 59
Dołączył: 25 Wrz 2008
Posty: 3677
Skąd: Hajduki
Wysłany: 2013-09-21, 09:02   

Ewa napisał/a:
Hajduk napisał/a:
Było co oglądać,jeden zatytuowany "Huta Królewska " namalowany przez
Oswalda Kusz.

a ja widzę w podpisie na zdjęciu "Huta Kościuszko" :)


Błąd powstały na wskutek kłębiących się myśli ;) Byłem przekonany,widać podpis/tytuł pomyliłem z innym i tak zapamiętałem. Moje gapiostwo na szczęście wiemy o co chodzi i gdzie było.U mnie to już prawie normalka
_________________
"Jestem śląskie dziecko i Ślązakiem zginę.Kocham śląską ziemię i śląską krainę....."
Juliusz Ligoń.

[*] http://www.youtube.com/watch?v=4Fx4mshinO0 [*]
 
     
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
| Wsparcie techniczne: e-matteo.pl

Nasz email


Strona wygenerowana w 0,14 sekundy. Zapytań do SQL: 10